Yaşam

Dünya tarihindeki EN ölümcül 10 salgın hastalık. 2019

Dünya tarihindeki EN ölümcül 10 salgın hastalık:

1. İspanyol Gribi

Dünya tarihindeki EN ölümcül 10 salgın hastalık sıralamasının birinci sırasında Ocak 1918 – Aralık 1920 arasında etkili olan ve H1N1 influenza virüsünü içeren iki hastalıktan ilkidir. Bu hastalığa “İspanyol” gribi denmesinin sebebi dünyada birinci dünya savaşı yıllarının kamuoyundan yeni bir hastalık salgınının saklanmasına rağmen ilk olarak İspanya kamuoyunda tartışılmaya başlamasıdır yani İspanya bu hastalığın ortaya çıktığı veya en yoğun olduğu yer değil; bu hastalığın bir salgın olduğunun tespit edildiği yerdir.

Dünyanın dört bir yanındaki 500 milyon insanı, yani dünya nüfusunun yaklaşık% 27’sini, Pasifik adaları ve Kuzey Kutbu’ndaki insanlar da dahil olmak üzere enfekte etti. Bu süre içinde 50 milyon ile 100 milyon insanın ölümüne neden oldu. Yıllar sonra açılan bazı toplu mezarlardan alınan örnekler sonucunda domuz gribine sebep olan H1N1 virüsünden (birkaç ufak farklılık haricinde aynı) kaynaklandığı anlaşılmıştır.

En ölümcül 10 hastalık. 6. resim

2. HIV / AIDS

AIDS, HIV (Bağışıklık Yetmezliği Virüsü) virüsünün neden olduğu bir hastalıktır. İlk enfeksiyondan sonra, herhangi bir semptom fark edilmeyebilir veya kısa süreli grip benzeri hastalık yaşayabilir. Enfeksiyon ilerledikçe, bağışıklık sistemi çöker. Bu aşama sıklıkla istenmeyen kilo kaybına neden olur.
HIV öncelikle korunmasız seks , kan nakli, iğneler ve hamilelik, doğum veya emzirme sırasında anneden çocuğa yayılır. Tükürük, ter ve gözyaşı gibi bazı vücut sıvıları virüsü yaymaz. Tedavi olmadan enfeksiyondan sonraki ortalama sağ kalma süresi 11 yıldır. 
2018’de yaklaşık 37.9 milyon insan HIV ile yaşıyordu ve bu durum 770.000 ölümle sonuçlandı. Bunların yaklaşık 20.6 milyonu doğu ve güney Afrika’da yaşamaktadır. AIDS’in tespit edildiği zaman (1980’lerin başında) ve 2018 arasında, hastalık dünya çapında tahmini 32 milyon ölüme neden oldu. 

3. Justinian Veba Salgını

Justinian Veba Salgını (MS 541-542) Bizans (Doğu Roma) İmparatorluğu ve özellikle başkenti Konstantinopolis’in yanı sıra Sasani İmparatorluğu ve tüm Akdeniz çevresindeki liman kentlerini etkileyen bir salgındı. Ticaret gemileri veba ile enfekte pire taşıyan fareler barındırıyordu. İki yüzyıl tekrarlama sırasında tahmini 25–50 milyon insanın ölümüne yol açmıştı. bu sayı o sırada dünya nüfusunun % 13-2’sine eşdeğerdi.

2013 yılında araştırmacılar  Justinian Vebası’nın nedeninin, Kara Veba’dan (1347-1351) sorumlu bakteri olan Yersinia Pestis olduğunu doğruladılar. Modern tarihçiler bu veba olayını, ilk salgın sırasında imparator olan I. Justinian’ın adını verdiler. Justinian hastalığa yakalandı, ancak hayatta kaldı.

En ölümcül 10 hastalık. 5. resim

4. Kara Veba

Kara Veba, 1300’lü yılların ortalarında Avrupa ve Asya’yı vuran yıkıcı küresel bir salgındı. Ekim 1347’de Sicilya limanına yanaşan 12 gemi Karadeniz’den Avrupa’ya gelmişti. Rıhtımda toplanan insanlar korkunç bir sürprizle karşılaştı. Gemilerdeki çoğu denizci ölmüş, hala hayatta olanlar ise ağır bir şekilde hastaydı. Sicilyalı yetkililer aceleyle “ölüm gemileri” filosunun limandan çıkmalarını emrettiler. Ama çok geçti. Önümüzdeki beş yıl içinde Kara Ölüm, Avrupa’da 20 milyondan fazla insanı yani kıta nüfusunun üçte biri kadarını öldürdü.

Kara Ölüm, korkunç bir şekilde ayrım gözetmeden bulaşıcıydı. İnsandan insana havadan veya enfekte pire ve sıçanların ısırmasıyla geçebiliyordu. Kıyafetlere sadece dokunmak bile bulaşması için yeterliydi. Hastalık da korkunç derecede etkiliydi. Geceleri yattıklarında son derecede sağlıklı olan insanlar sabahları ölebiliyorlardı.

En ölümcül 10 hastalık. 4. resim

5. Asya Gribi

Asya Gribi, 1957 yılının başlarında Çin’de ortaya çıktı. Virüs ilk olarak Guizhou’da tanımlandı. Şubat 1957’de Singapur’a yayıldı, Nisan ayında Hong Kong’a ve Haziran ayında ABD’ye ulaştı. ABD’de ölüm sayısı yaklaşık 69.800 idi. Bu salgının neden olduğu ölüm sayıları çeşitli kaynaklara bağlı olarak büyük farklılıklar göstermektedir. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) son olarak 2 milyon kişi olarak açıkladı.

6. Kolera

Kolera, Vibrio cholerae isimli bakterinin neden olduğu bağırsak enfeksiyonuna bağlı olan, akut ve şiddetli ishal ile seyreden bir hastalıktır. Çoğunlukla kirli su ve bakteri içeren yiyecekler tarafından yayılır. Az pişmiş deniz ürünleri yaygın bir kaynaktır. Kolera dünya çapında tahmini 3-5 milyon insanı etkilemekte ve yılda 28.800-130.000 ölüme neden olmaktadır. 2010 yılı itibariyle bir salgın hastalık olarak sınıflandırılmasına rağmen, gelişmiş dünyada nadir olarak ortaya çıkar. Çocuklar daha çok etkilenir. 

En ölümcül 10 hastalık. 3. resim

7. Su Çiçeği

15. yüzyılda Avrupalılar yeni dünyayı keşfetti. Amerika kıtasındaki yerliler ile temas eden Avrupalı kaşifler beraberlerinde getirdikleri virüs ve bakterileri buradaki insanlara bulaştırdılar.

Suçiçeği hali hazırda Avrupa’nın üçte birini öldürmüştü ancak bağışıklık sistemleri Avrupalılar gibi gelişmemiş olan ve ilaçları da yetersiz kalan Amerikan yerlilerinin hiçbir şansı yoktu. Milyonlarca insan öldü ve o dönem yerli nüfusun yüzde 90’ı yok oldu. Bu durum Amerika kıtasının Avrupalılarca kolonileştirilmesini son derece kolaylaştırdı.

19. yüzyılın başına kadar toplamda her iki Amerikan yerlisinden biri Avrupa’dan gelen hastalıklar nedeniyle öldü.

En ölümcül 10 hastalık. 1. resim

8. Hong-Kong Gribi

1968 Hong Kong gribi, 1968 Hong Kong gribi salgını olarak da adlandırıldı. SalgınTemmuz 1968’de Çin’de ortaya çıktı ve 1969-70’e kadar sürdü. Salgın, 20. yüzyılda meydana gelen üçüncü grip salgınıydı; 1957 yılında Asya gribi salgını ve 1918-1919 (İspanyol gribi olarak da adlandırılır) grip salgını izledi. Hong Kong gribi tahmini olarak bir milyon ila dört milyon ölümle sonuçlandı.

Hong Kong grip salgını dünya çapında nispeten az sayıda ölümle ilişkili olmasına rağmen, virüs son derece bulaşıcıydı, bu da hızlı küresel yayılmasını kolaylaştıran bir faktördü. Aslında, Temmuz ayında Hong Kong’da ortaya çıkmasından iki hafta sonra, yaklaşık 500.000 hastalık vakası bildirildi ve virüs Güneydoğu Asya’da hızla yayılmaya devam etti.

En ölümcül 10 hastalık. 7. resim

9. Ebola

Belirti ve semptomlar tipik olarak virüse ateş, boğaz ağrısı, kas ağrısı ve baş ağrısı ile bulaştıktan sonraki iki gün ila üç hafta arasında başlar. Karaciğer ve böbreklerin fonksiyonlarında azalma ile birlikte kusma, ishal ve döküntü görülür. Hastalığın yüksek ölüm riski vardır, enfekte olanların% 25 ila% 90’ını öldürür. 

Virüs, enfekte insanlardan veya diğer hayvanlardan alınan kan gibi vücut sıvılarıyla doğrudan temas yoluyla yayılır. Hastalık ilk olarak 1976’da iki eşzamanlı salgında tanımlandı: biri Nzara’da (Güney Sudan’da bir kasaba) ve diğeri hastalığın adını aldığı Ebola Nehri yakınında bir köy olan Yambuku’da (Kongo Demokratik Cumhuriyeti). 1976 ve 2013 arasında Dünya Sağlık Örgütü, 1.590 ölümle 2.387 vakayı içeren 24 salgın bildirmiştir. Bugüne kadarki en büyük salgın, Aralık 2013’ten Ocak 2016’ya kadar 28.646 vaka ve 11.323 ölümle Batı Afrika’da meydana gelen salgındı. 

10. Sars

Şiddetli akut solunum sendromu (SARS), SARS korona virüsünün (SARS-CoV) neden olduğu hayvansal kökenli viral bir solunum hastalığıdır. Kasım 2002 ve Temmuz 2003 arasında, Güney Çin’deki SARS salgını, 8.098 vakaya neden oldu ve 17 ülkede 774 ölümle sonuçlandı (% 9.6 ölüm oranı)

Çin’in Guandong eyaletinde bir canlı hayvan pazarında çin mutfağında tüketilen Himalaya maskeli misk kedisinden (Paguma larvata) izole edilmiştir. Aynı pazarda çalışan insanlarda ve hayvan örneklerinde de coronavirüs ile bağlantılı enfeksiyon kanıtları gösterilmiştir. Hastalık insandan insana yakın temas ile geçmektedir. Kontamine eller, virüs bulaşmış eşyalar, araç gereç, küçük partiküllü aerosollerin bulaşta rol oynadıkları kabul edilmektedir.

En ölümcül 10 hastalık. 2. resim

Tartışmaya katıl